2013/06/29

AITZURI GAINEKO BUZOI ANTZUOLARRA



 AIZGORRI ETA URBIA, 
ZEIN BAINO ZEIN POLITAGOA

Antzuolatik kanpo ere aurki daitezke herriko edo antzuolarren aztarnak. Euretako bat Aizgorrin dugu, Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabako mendi gailur garaienean, AITZURIn hain zuzen ere (1551 Metro). Badakizu bertan dagoen buzoia antzuolarrak, Arrola Mendizale Elkartekoak igo eta bertan jarritakoa dela? Honatx protagonista batzuen argazkia:
1975-12-14
(Erdian buzoia dagoela, eta gora iritxi baino lehenago dagoen pagapean ateratako argazkian, ezkerretik hasita, Iñigo Ramirez de Okariz, Agustin Ugalde, Antonio Etxezarreta, Juanito Kortabarria "Arlutztxiki", Jose Inazio Garitano, Patxi Jauregi, Migel Igarza, Felix Yarza "Elutze". Belauniko, Patxi (Osintxukoa) eta Jose Luis Beistegi. Argazkilaria, Benito Ramirez de Okariz)
ARROLA MENDIZALE TALDEAK JARRITAKO OROIGARRIA (1975eko abenduaren 14an)
Buzoia Anjel Mari Del Tesok eginiko lan bikaina da, altzairu herdoilgaitzez, purua, 18/8koa. Bertan txistua eta danbolina adierazten da, nahiz eta gaur garai batean danbolin gainean zegoen altzairuzko makilatxoa desagertuta egon.Hala ere, materiala ondo mantentzen da gaur ere.
Plakako letrak Eliseo Garciak egin zituen ELAYko tresneria erabiliz, "eta ez zuen ezer kobratu".

Antzuolar askorentzat maite den gaina bihurtu da Aitzuri
 Buzoia eginda, Aitzurin jarri aurretik. 
1975. urtea. Argazkia: Anjel Mari Del Teso.

Buzoia jarri aurretik herriari erakutsi zitzaion garai hartan Karmen Olabarriaren (gaur Nerearena)drogeria den eskaparatean.

Buzoia Migel Anjel Gezalagak enkofratu zuen Antzuolan, eta halaxe igo zen gero banasta gainean gailerreraino.

Igotzeko eguna ez zen onena izan: elurtea, hotza, behe lainoa ... dena elkartu zen. Bertaratu ziren guztiek zeramatzaten zerbait, batez ere Aitzuri gainean buzoia jartzeko osagarriekin: egurra sua pizteko ondoren arkaitza berotzeko gero bertan porlana hobeto heltzeko, ura, harea, ... Argazkilari profesionala ere joan zen, baina hotzarekin-edo ezin izan zituen argazkiak ondo atera.

Eta halaxe egin zen dena, Anjel Marik dioskun bezala. Berarentzat kalbario bat ere izan zela eguraldi txar harekin Aitzurira joatea aitortu digu, eta harrez gero ez dela bueltatu ere bai.

 BUZOIA BAINA DANBORRA JOTEKO MAKILTXO BARIK

Baina buzoiak badu beste istorio bat, bitxia ere badena. Izan ere, aldez aurretik Aitzuriko buzoiko gainari 1526 metro jarri zitzaion. Orduan,liburuetan Aitzuri ez baizik eta Aketegi (1549 metro) azaltzen zen Gipuzkoa eta Euskadiko Autonomia Erkidegoko garaiena. Hala ere, zalantza bazegoen askoren artean zein izango ote zen altuena. Garai hartan altimetro zehatzik eta GPS-rik ez, eta sistema artesanal bezain zientifikoa erabiliz ("vasos comunicantes" legea aplikatuz), bertara joan zirenak konturatu ziren uste baino gehigo zeuzkala Aitzurik, Aketegi baino (bi metro gehiago), eta orduan "in situ" 1551 jarri zitzaion buzoiko plakari. Ordutik izendatu da Aitzuri Gipuzkoa, Araba eta Bizkaiko herrialdeetako mendirik garaiena, hain zuzen ere. Istorio bitxia ezta?

Hilario Azkaratek esaten dioskun bezala, Jose Agirrezabal izan zen batez ere neurketa berri honen promotorea: "Goizperretik hartutako komazko tubo luzea urez bete, motxilan sartu, eta Aketegin dagoen mugarri geodesikoari azpitik lotu zen urez beteta zegoen plastikoa. Handik Aitzurira hasi ginen tuboa eramaten eta poliki-poliki igotzen hasi ginen, eta Aitzurira ailegatu baino lehenago konturatu ginen ura Aketegi aldera jausten hasi zela". Horrela hauteman zuten Aitzuri eta Aketegi mendi gainen arteko desberdintasuna 2 metrokoa besterik ez zela.


BUZOIAK AURRETIK EGINDAKO ENKOFRATUA DAUKA OINARRI BEZALA

 
Gaur mendi gainetik, argazkian ikus daiteken bezala (puntu horia), oso ezaguna den Zegamako maratoia pasatzen da. Baina, aldi berean, txori eta lora zalea baldin bazara, disfrutatuko duzu udaberrian bertan ateratzen diren lora desberdinekin, baina baita, talaia balitz, bertan dagoen ikusmiragatik ere.

Zegama maratoia eta puntu horia
 AITZURI(1551 m.), ATZEAN AKETEGI (1549 m.), ETA ATZERAGO AIZGORRI (1528 m.). SAKONEAN ARABAKO LAUTADA.
 EZKER ALDEAN AITZURI.EZKER ALDETIK BERE IPAR ALDEKO IGOERA ZORAGARRIA IKUS DAITEKE, ZEGAMA ALDETIK EGITEN DENA. ESKUMAN IRAULE (1511 m.)

Zalantzarik ez dago, baina, Aizgorri ingurua ez direla bakarrik mendigainak, lora eta animali eder askoren bizitokia ere bada.





Baina, aldi berean, gizakien eraginez, kultura-paisai politak ere ikus daitezke:


BERTATIK DAGOEN IKUSMIRA, EDERRENETAKOA DA: URBIA, AIZGORRI, GORBEIA, ANBOTO, UDALAITZ, ARATZ ... ARABAKO LAUTADA, ARALAK.. Begiratu bideoa:

 AITZURI, 1977an. Bertan ikus daiteke buzoia jartzeko porlanez egindako oinarria. Oinarri horretan ezarritako dago buzoia.
AITZURI 1990eko URRIAN

No hay comentarios:

Publicar un comentario