2014/01/19

EUSKARAREN ERABILERA ANTZUOLAN (1988-2011)

Antzuolan bezala beste herri euskaldun askotan, hizkuntzari dagokionez dugun erronkarik nagusienetakoa dagoeneko ez da garai baten bezala euskararen ezagutza, baizik hizkuntzaren erabilera. Badaude indikatzaile bat baino gehiagok esaten dutena gero eta gutxiago erabiltzen dela gure ama hizkuntza kalean.


Ikus dezagun gure herrian nola dagoen gai hau. Hasteko, baina, gonbaraketa bat egingo dugu: euskararen ezagutza aintzat hartuta, zenbat euskaldun zeuden Antzuolan 1981ean eta zenbat 2006an.  Egoera soziolinguistiko horren berri EUSTAT estatistikak ematen digu:

ANTZUOLA
2006 
1981 
BI URTETIK GORAKOKO BIZTANLERIA ETA EUSKERAREN EZAGUTZA

___Euskaldunak
1.503
1.422
______Euskaldunak. Alfabetizatuak
1.397
698
______Euskaldunak. Erdizka alfabetizatuak
79
599
______Euskaldunak. Ez alfabetizatuak
27
125
___Ia-Euskaldunak
245
567
______Ia-Euskaldunak alfabetizatuak
91
17
______Ia-Euskaldunan ez alfabetuak
79
262
______Ia-Euskaldunak pasiboak
75
288
___Erdaldunak
282
230
Iturria: EUSTAT (2009)

Datuek adierazten digute euskararen ezagutza behintzat ona zela, euskaldunak eta ia euskaldunak  1748 baginelako (erdaldunak 282). Hala ere, esanguratsua den datua alfabetatuen igoera da, eta hor eskolek eta garai batean "gau eskolek" badute zer esana.

Baina erabileraz ez digu ezer esaten datu estatistiko honek. 

  Antzuolako euskeria dela eta, Jone Larrañagak idatzitako liburua

Esku artean dugun lehendabiziko datua, baina,  1988koa da. Urte hartan kalean egin zen behaketa baten araberako datuak dira. Orduan hautematen zen  behatu ziren 657 pertsonetatik % 39,6 soilik hitz egiten zuela euskaraz. Eta euskaldunen artean, % 65,9 soilik. Hala ere, eta hau esanguratsua da, denak euskaldunak ziren taldeetan  % 81,4 soilik hitz egiten zuen euskeraz.

EUSKARAREN ERABILERA ANTZUOLA (1988-2005)
URTEA
ERABILERA
1988
% 39,6
1989
% 46,7
1990
% 47
1991
% 42
1993
% 57,3
1997
% 51
1998
% 60
1999
% 51
2001
% 69,4
2005
% 67

Iturria: Idolaz (Lierni Legorburu). 
Irinmodo, 1989 (Bernando Kortabarria)

Hala ere datu hauek interpretatzen hasi aurretik, aipamen txiki bat hauek lortzeko erabili zen metodologiari buruz. Izan ere, lehendabiziko garaiko datu bilketak eta ondoren egiten ziren interpretazioak ez baitziren oso zientifikoak. Bai, ordea, 2001etik aurrera egindakoak, eta hortik dator, baita ere, datuen gorakada. Eta esan genezake datu hauek bai adierazten dutela zein den gure erabilera erreala edo errealagoa.
 

Antzuolako Udalak eskatuta, Sozioliguistika Klusterrak argitaratu zituen 2011n egindako kale neurketaren ondorioak. Hala, %65,4 zela Antzuolan euskararen erabilera azaldu zuen. Gainerako elkarrizketak  gaztelaniaz (%33,4) edo beste hizkuntza batzuetan (%1,2) egindakoak zirela adierazi zuen. Euskararen ezagutza kontuan hartuta, baina, –antzuolarren %74 ziren gai euskaraz hitz egiteko, 2006ko datuen arabera–, handia zela erabilera nabarmendu nahi izan zuten.

Hamar urte lehenago egindako neurketaren arabera (datuak goiko taulak dauzkagu), ordea, %69,4 zen euskararen erabilera 2001. urtean–. Beraz, ondoriozta dezakegu jaitsi egin dela apur bat euskararen erabilera herriko kaleetan.
 

Haurrak (2-14 urte) eta gazteak (5-24 urte) dira euskara gehien erabiltzen dutenak, %80,1 eta %91,2, hurrenez hurren. Helduek (25-64 urte) eta adinekoek (65 urtetik gorakoak), berriz, gutxiago erabiltzen dute euskara: helduen %56,4 entzun dituztela euskaraz diote; eta adinekoen %45,4. 

Beste datu bat: haurrek gehiago egiten dute euskaraz euren artean daudenean, nagusiekin daudenean baino. Nagusiek, aldiz, gehiago egiten dute haurrekin daudenean, euren artean daudenean baino.

No hay comentarios:

Publicar un comentario en la entrada