2015/03/21

JUAN USULARRE ETA ETXEBERRIA, ANTIGUAKO ETA UZARRAGAKO ERRETAULEN EGILEA

Ez da antzuolarra Juan Usularre Etxeberria, baina Antzuolan egin zituen hainbat lan, eta euretako bat oraindik zutik dagoena. Gipuzkoako erretaula egile ospetsua zen bera, eta adituen esanetan Gaintzakoa omen zena.

ERDIKO ERRETAULA DA JUAN USULARREK ANTIGUARAKO DISEINATUTAKOA. XVII. MENDEAREN BIGARREN ERDIKOA DA.
ERRETAULA EDER HONEK, BAINA, MISTERIO BAT ERE EZKUTATZEN DU ...

Madrilen, erregearen kortean, ibili zen XVII. mendearen 60. hamarkadan Juan Usularre, bertako arkitekto ospetsuenekin lan eginez. Erretaulak diseinatzera ere iritsi zen, nahiz eta ondoren berak diseinatutakoa beste norbaitek egin.

 

Eta zer egin zuen beraz, Antzuolan? Ezaguna da bi lan egin zituelako gure herrian: 1) Uzarragako parrokiarako erretaula edo aldarea, gaur desagertuta dagoena, eta, bestea, zutik mantentzen den Antiguako ermitan dagoen Andramarirako erretaula edo aldarea.
ERRETAULAREN MISTERIOA DA ORAINDIK GORDETZEN DUELA ANTZINAKO HARRIZKO ALDAREA, ETA XV-XVI. MENDEKOA IZAN DAITEKEENA.

Egin dezagun historia labur bat bata zein bestearen erretaulena. 

 Oñatiko Artxiboan daude dokumentu batzuk.

(1) Antiguako erretaula nagusia, gaur Antiguako Andramaria dagoena, berak diseinatu zuen, baina ez egin. 1671eko otsailaren 20an lotu zuen obra hau orduko herriko eskribau-idazkaria zen Pedro de Villarrek, herriko alkate, parroko, zinegotzi eta eliz onuradun guztien aurrean. Hitzarmenean urte bereko irailaren 29rako, San Migel egunerako, lotu zen obra bukaera. Badakigu bera egiteko materialak Azpeititik ekarri zirela, eta Usularrek 2.300 erreal jaso zituela bere lana egitearren: 1000 erreal abuztuaren 15ean, kopuru bera obra bukatzerakoan eta, falta zena, berriz, hurrengo urteko Gabonetan.

(2)Erretuala honen trazadura egiteko hitzarmena Juan de Ursularre Echeverriarekin egin zuten 1672ko urriaren 28an Uzarragako eliztarrek, orduan Bartolome Laskurain eta Zumaeta maiordomoa (“del Santisimo Sacramento”) zelarik. Aipatu beharko litzateke, Juan de Ursularre (“maestre arquitecto”) urte hartan Oñatiko Arantzazuko komentuan ere lanean zebilela.

Hitzarmen horretan 1673ko San Juan egunerako egitea erabaki zen erretaula hori. Guztira, 2.900 erreal ordainduko ziren horretarako, epe hauetan: 900 erreal Domu Santuan; 1.000 erreal Garizuma hasieran; eta falta ziren beste 1.000 erreal obra bukatzerakoan.

Egia esanda, gaur egungo erretaulari begiratuz gero (Errukizko Amaren parrokian dago), ez da hautematen Juan de Ursularrek egindako erretaula-trazadurarik, beraz, pentsa genezake bere garaian Uzarragako elizak izandako hainbeste zahar-berritzetan galdu zela.



Uzarragako marfilezko gurutzerako eginiko aldarea. Planoaren azpian Juan Usularreren sinadura ere ikus daiteke. Ezer aldean marfilezko gurutzea.

Aldarea marfilezko gurutzea bertan jartzeko egin zen. Gurutzearen lehendabizko berria 1672koa da. Urte hartan, Uzarragako eliztarrek gurutze eder hurarentzat aldare bat (“tabernaculo nuevo”) egitea erabaki zutelako. Gurutze hura zen… “el que inbio de limosna para la dicha parrochia el maesse … Urrutia, que esta en ella puesto en el altar primera… azia la epistola, por ser el dicho crucifixo de mucha estima y valor, y llegado de las Yndias”.



Artxiboak:

Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoa (Oñati) eta Antzuolako Artxibo Historikoa



Eranskina

BLOG HONETAN ARGITARATUTAKO ARTIKULUEN ZERRENDA



IRINMODO.BLOGSPOT.COM 
ARTIKULUEN AURKIBIDEA
ZBKA
IZENBURUA
DATA
2012. urteko GAITEGIA
1
UZARRAGAKO ERRETAULA
2/8/12
2
ANTZUOLAKO MAIRUAREN ALARDEA
3/8/12
3
MARISTAK ANTZUOLAN
5/8/12
4
ANTZUOLAKO LARRU-ONTZEA
8/8/12
5
ANTZUOLAKO TRENA
10/8/12
6
ERREKAK ETA UHOLDEAK
10/8/12
7
ANTZUOLAKO ERROTAK
12/8/12
8
ANTZUOLAKO ERMITAK
12/8/12
9
ERRUKIZKO AMAREN PARROKIA
26/8/12
10
ANTZUOLAKO HERRI ESKUTITZA
28/8/12
11
ANTZUOLAKO BASERRIKO EGUTEGIA
28/8/12
12
ANTZUOLAN ZEHAR: 1. UZARRAGA ETA GALARTZA
29/8/12
13
ANTZUOLAN ZEHAR: 4. BASALDE AUZOAN
31/8/12
14
ANTZUOLAN ZEHAR: 2. LIZARRAGA AUZOAN
1/9/12
15
ANTZUOLAN ZEHAR: 3. IRIMOEGI GOENA
3/9/12
16
MITOAK ANTZUOLAN
15/9/12
17
ANTZUOLAN ZEHAR: 6.IRIMOEGI GOENA ETA BARRENA
15/9/12
18
ANTZUOLAKO BATZOKIA ETA EAJ-PNV
6/10/12
19
ALFONTSO UGARTE
13/10/12
20
AMILLETA BASERRIA
26/10/12
21
LASKURAINANDIA BASERRIA
26/10/12
22
LAPATZA BASERRIA
27/10/12
23
BIDAURRE BASERRIA
27/10/12
24
ITURBEHANDI BASERRIA
27/10/12
25
IRIARTEAZPIKO BASERRIA
27/10/12
26
TXERRI HILTZIA
28/10/12
27
AZKARATE BASERRIA
4/11/12
28
UDAZKEN KOLOREAK
10/11/12
29
HALLOWEEN ANTZUOLAN
11/11/12
30
AIHERRE-ANTZUOLA, 2012
17/11/12
31
URKILLU-KOROSO-LANDARRAITZ-TRUKARRI-URKILLU
17/11/12
32
GALARDITORREA
24/11/12
33
KALBARIXOKO/ZUBIKOAKO GURUTZEAK
2/12/12
34
ZEZENAK ETA ZEZEN KORRIDAK
4/12/12
35
IRALATORRE BASERRIA
15/12/12
36
“NARRU OLA” PROIEKTUA
19/12/12
37
ANTZUOLAKO TXABOLAK
22/12/12

2013. urteko GAITEGIA

38
ANTZUOLAKO (ERRUKIZKO AMAREN) ERRETAULA
1/1/13
39
ZURRATEGI PLAZAN ZURRATZAILEA
6/1/13
40
HERRIKO HARMARRIAK
13/1/13
41
IKASTETXE PUBLIKOAK
20/1/13
42
IRAKASKUNTZA PRIBATUA
20/1/13
43
ARRANDARI BASERRIAK ETA INGURUAK
26/1/13
44
JUANITO LAMARIANO
27/1/13
45
KANDELARIA EGUNA
2/2/13
46
SAN BLAS ERMITA-JAIA
3/2/13
47
ZUHAITZEI URTEAK IRAGARTZEN
9/2/13
48
SANTA AGEDA ERMITA ETA JAIA
10/2/13
49
KARNABALAK
10/2/13
50
KOMETA BAT ANTZUOLAKO ZERUAN
16/2/13
51
LIZARRAGA AUZOKO LABEA
17/2/13
52
AMILLETA BASERRIA
17/2/13
53
SARRALDE BASERRIA
23/2/13
54
ANTZUOLAKO KANPAIAK ETA ERLOJUAK (I)
23/2/13
55
AINGERU GUARDAKOA JAIA
3/3/13
56
IÑURRIGARROGARAI BASERRIA
3/3/13
57
ANTZUOLAKO KANPAIAK ETA ERLOJUAK (II)
9/3/13
58
ANTZINAKO ZUBIAK
9/3/13
59
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (I): SEKUOIAK
10/3/13
60
MENDIOLA BASERRIA
16/3/13
61
HERRIKO ARTXIBO HISTORIKOA
17/3/13
62
INDEPENDENTZIA EGUNA
22/3/13
63
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (II): HAGINA
24/3/13
64
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (III): MONTERRY NEKOSTA
24/3/13
65
ERREMU EGUNETIK “AMERISUARRI” ESKEA
28/3/13
66
AMERISUARRI EGUNA
30/3/13
67
KUKUA ANTZUOLAN
26/4/13
68
ABERRI EGUNA
6/4/13
69
ASTE SANTU OSPAKIZUNA LEHEN
7/4/13
70
ERREPUBLIKA EGUNA
14/4/13
71
BESASTI BASERRIA
20/4/13
72
AURTENGO ELURTEAK
20/4/13
73
“TELLERIA” LARRU LANTOKIA ETA UR DEPOSITUA
20/4/13
74
ETXEKO URA ETA EZTALAKO UR BILTEGIA
30/4/13
75
LARREBARRENGO ERROTA ETA ARGINDARRA
5/5/13
76
“BASALDE” ARGINDARRETXEA
11/5/13
77
SAN ISIDRO JAIA
18/5/13
78
BEHEKOERROTA
18/5/13
79
ARRASATE BASERRIA
19/5/13
80
MADARIAGA BASERRIA
25/5/13
81
ERREGEBIDEAK
26/5/13
82
KORPUS EGUNA
1/6/13
83
ITXITURAK NOLA EGITEN DIREN
1/6/13
84
KIMUETATIK ZUHAITZAK
8/6/13
85
ARRELUZTXIKI BASERRIA
8/6/13
86
OTAIN BASERRIA
9/6/13
87
AKINABEI ERROTA
15/6/13
88
SAN JUANAK
22/6/13
89
SAN PEDROAK
23/6/13
90
GALARTZA ERROTA
23/6/13
91
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (IV): UZARRAGAKO INDIGAZTAINONDOA
23/6/13
92
SAN MARTZIALAK
29/6/13
93
AITZURIGAINEKO BUZOI ANTZUOLARRA
29/6/13
94
HARTZA ANTZUOLAN
2/7/13
95
SAN JOSE IRUDIA ETA PARKEA
6/7/13
96
LASKURAIN ERROTA
10/7/13
97
GARIA ANTZUOLAN
14/7/13
98
“FLECHAS NEGRAS” ANTZUOLAN (1936ko GERRA ZIBILA)
16/7/13
99
MAHASTIAK ETA TXAKOLINA (I)
18/7/13
100
OLARANGO IDARRETXEKO UR SISTEMA
22/7/13
101
ERROTABERRI/ALTZARTE ERROTA
27/7/13
102
PAPAR GORRIKO ENARAK DESAGERTZEN
28/7/13
103
KAROBIAK
29/7/13
104
SAGARDOA/UPAITEGIA
30/7/13
105
“IRIKORTA” ITURRIAK 25 URTE
31/7/13
106
MUGAK ETA MUGARRIAK
1/8/13
107
IGERIBARAIZPARRUNDI BASERRIA
2/8/13
108
ANTZUOLAKO KALE ETA AUZOEN JATORRIA
5/8/13
109
DEMOKRAZIA GARAIKO LEHENDABIZIKO UDAL BATZORDEA
18/8/13
110
HERRIKO HARMARRIAREN LANKETA
19/8/13
111
ORKATZAK GERO ETA UGARIAGOAK
20/8/13
112
HERRIKO KANPOSANTUAK
22/8/13
113
HERRIKO JAIEN ALDAKETA
24/8/13
114
NON DAGO PLAKA HAU?
26/8/13
115
“SOL Y PLAYA”
31/8/13
116
KONJUROAK XXI. GIZALDIAN
1/9/13
117
IKATZ-TOKIAK
7/9/13
118
AZKARATE BASERRIA ETA HARMARRIA
8/9/13
119
1307ko APIRILAREN 20an “IRINMODO”
14/9/13
120
SAGARDOGINTZA BEHEKOERROTAN
15/9/13
121
HERRIKO DENDAK ETA INDUSTRIA: 1950-1960
29/9/13
122
ARTZAINBIDEAK: MONUMENTU MEGALITIKOAK
1/10/13
123
GAZTAINONDOAK ANTZUOLAN
5/10/13
124
ARTOA: AMERIKETAKO URREA
12/10/13
125
1391eko URTARRILAREN 20an
13/10/13
126
MAHASTIAK ETA TXAKOLINA (II)
21/10/13
127
GALARTZA BASERRIA
25/10/13
128
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (V): OTSALIZARRA
28/10/13
129
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (VI): PINU GORRIA
28/10/13
130
BA AL ZENEKIEN (I): JATETXEAK ANTZUOLAN
1/11/13
131
ROSALIA ALPINA
2/11/13
132
“KULTURA ONDAREA” DOKTOREGO TESIA
9/11/13
133
KOLEKTOREA: UR ISURKETEN KANALIZAZIOA
10/11/13
134
BAZTERRINA BASERRIAK
16/11/13
135
ARROLA ETA LEHEN FINALISTA EGUNA KOROSON
17/11/13
136
MANTIS RELIGIOSA
23/11/13
137
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (VII): AZPILLAGA-SOKOMENDIKO PAGADIA
23/11/13
138
ZABORREN KUDEAKETA
30/11/13
139
HERRIKO PAISAIA ERALDATZEN
1/12/13
140
SAN NIKOLAS EGUNA
6/12/13
141
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (VIII): IRIKORTAKO IZEIAK
7/12/13
143
ZUMAETA BASERRIAK
13/12/13
144
INDUSTRIALIZAZIOA: ETORKINAK (II)
15/12/13
145
UDALERRIKO GAINAK (BUZOIAK)
21/12/13
146
ETXEBIZITZA POLITIKA INDUSTRIALIZAZIO GARAIAN (III)
23/12/13
147
TXIKITEROAK ETA SAN ESTEBAN EGUNA (ABENDUAK 26)
27/12/13
148
ANTZUOLAKO MORFOLOGIA (LURRA)
28/12/13
149
IRINMODO ARTIKULUEN AURKIBIDEA
30/12/13
150
IRIARTEAZPIKO BASERRIA
31/12/13

2014. urteko GAITEGIA

151
1629KO ANTZUOLAKO BIZTANLERIAREN ERROLDA
1/01/14
152
ARRIAGA ETXEA/DORREA
12/01/14
153
ELURZULOA
18/01/14
154
EUSKARAREN ERABILERA
19/01/14
155
METAMORFOSIA (I): ZAPABURUTIK IGELERA
26/01/14
156
ITURRIAK EZAGUTZEN (I): LAMARIANOKO (LAMAIÑOKO) ITURRIA
1/02/14
157
ITURRIAK EZAGUTZEN (II): PAGAPEKO ITURRIA
2/02/14
158
METAMORFOSIA (II): PROZESIONARIA
8/02/14
159
ZUHAITZ APARTAK (IX): KANPOSANTUKO IZEI GORRIA
16/02/14
160
“AURREHEZI” IKASTOLA
22/02/14
161
ZUHAITZ APARTAK (X): ATLASEKO ZEDROA
2/03/14
162
HERRIKO UDALETXEA
8/03/14
163
INDUSTRIALIZAZIOAREN HASIERA (I)
15/03/14
164
ITURRIAK EZAGUTZEN (III): ZUPIDEKO ITURRIA
22/03/14
165
ZUHAITZ APARTAK (XII): SARASKETAKO LIZARRA
30/03/14
166
FELIX DE SAMANIEGO-ZAVALA
04/04/14
167
BIDAURREKO ARMARRIA
06/04/14
168
ZUHAITZ APARTAK (XI): OLARANGO LAWSON ZIPRESA
13/04/14
169
ERLEAK, ERLAUNTZAK ETA EZTIGILEAK
15/04/14
170
ITURRIAK EZAGUTZEN (IV): LOIXETAKO ITURRIA
16/04/14
171
INDUSTRIALIZAZIOA (III): 1965-66
19/04/14
172
HAUTESKUNDEAK (V): ERREFORMA POLITIKARAKO ERREFERENDUMA
21/04/14
173
UZARRAGAKO KANPAIAK SAN PEDRO PARROKIAN, BERGARAN
01/05/14
174
UZARRAGAKO ITURRIA BERRIRO MARTXAN
02/05/14
175
ERTZILA BASERRIA
04/05/14
176
UZARRAGAKO MAISUA
10/05/14
177
ALTAMIRA BASERRIA
17/05/14
178
BASERRIETAKO GURDIAK
18/05/14
179
HAUTESKUNDEAK (I): 1933ko AUTONOMIA ESTATUTUAREN ERREFERENDUMA
24/05/14
180
ANTZUOLAKO ZUHAITZ BEREZIAK (XIII): LOIXETAKO HARIZTIA
25/05/14
181
JUANJOSENEKUA BASERRIA
31/05/14
182
HAUTESKUNDEAK (III): GERNIKAKO ESTATUTUAREN ERREFERENDUMA
01/06/14
183
HAUTESKUNDEAK (II): ESPAINIAKO KONSTITUZIOAREN ERREFERENDUMA
07/06/14
184
MUTILAGUN BASERRIA
08/06/14
185
MIGELENEKOA ETA TXASIOZAHARRENEKOA ETXEAK
14/06/14
186
MAHASTIAK ETA TXAKOLINA (III)
20/06/14
187
HAUTESKUNDEAK (IV): OTAN ERREFERENDUMA
21/06/14
188
BERGARAKO ITURBE ETXEA
22/06/14
189
HAUTESKUNDEAK (V): HAUTESKUNDE OROKORRAK (77/06/13)
28/06/14
190
SANTAKUTZ/SANTA CRUZ ERMITA
29/06/14
191
GORPU edo HILOTZ BAT BERE HILKUTXAN
05/07/14
192
HAUTESKUNDEAK (VI): HAUTESKUNDE OROKORRAK (1979/03/01)
06/07/14
193
PILDAIN ARTZAINA ANTIGUA ERMITAN LURPERATUTA
09/07/14
194
ANTZUOLAKO ZUHAITZ APARTA (XIV): ARROLA-ARRANOAITZ LEPATUTAKO PAGOA
13/07/14
195
IBARREKO ZUBI ZAHARRA
20/07/14
196
ARANTZAZU SANTUTEGIAREN SUTEA
26/07/14
197
ANTZUOLAKO PLAZAN BASKULA BAT
28/07/14
198
HAUTESKUNDEAK ANTZUOLAN (VII): HAUTESKUNDE OROKORRAK (1982/10/28).
06/08/14
199
OTSOAK ANTZUOLAN
11/08/14
200
ONDARRAKO ZUBIA ZABALTZEN (I): OBRA BALDINTZAK
13/08/14
201
SUA KALEGOIN
15/08/14
202
ANDRAMARI EGUNA ANTIGUAN
16/08/14
203
ARGINDARRA ANTZUOLAN
20/08/14
204
MARRAGAGINTZA GREMIOA ANTZUOLAN
23/08/14
205
TOMAS ESTENAGA, KALIFORNIAN MISIOLARI
24/08/14
206
ANTZUOLAKO MINERALAK ETA MINAK
29/08/14
207
BASERRIAK ETA IDIAK XVII. MENDEAN
06/09/14
208
`IBULARAZPIKO´ BASERRIA
13/09/14
209
ANTZUOLARRAK MISIOETAN
21/09/14
210
ONDARRAKO ZUBIAK ERAIKITZEN XVIII. MENDEAN
27/09/14
211
MAISUA ETA ESKOLA XVI. MENDEAN
04/10/14
212
MENDIAN HERIOTZA (I): LAKIRIOLAKO HILARRIA
11/10/14
213
KOROSOKO-LIZARGARATEKO ESKOLA
18/10/14
214
`ESPIRITU SANTO´ KANTOIA-KALEA
24/10/14
215
AIHERRE-ANTZUOLA: 30 URTEKO HARREMANA (I)
31/10/14
216
AGUSTIN TELLERIA, ERREKETE BURUA
08/11/14
217
KAZETATIK UZARRAGARA BITARTEKO TRENBIDE-TUNELAK
09/11/14
218
SU-ERMANDADEA (1740-1921)
23/11/14
219
ERROTA-ZAHARREKO ITURRIA
29/11/14
220
AIHERRE-ANTZUOLA: 30 URTEKO HARREMANA (II)
30/11/14
221
KAPERATASUA ETA ODOL GARBITASUNA: NOBLEZIA ANTZUOLARRA.
06/12/14
222
UDAZKENETIK NEGURA
07/12/14
223
ITURRIEN IBILBIDEA: OTAMENDI, GALARDI, SARASKETA ETA KAZETA
13/12/14
224
PIRINIOKO BASOA ANTZUOLAN

225
MENDIAN HERIOTZA(II): HILARRIA

226
SARRALDE BASERRIKO JAUNAREN TESTAMENDUA (1589)
27/12/14
227
`OLOZ´ TELLETXEA
31/12/14
228
KRUZ ARANBURU INTXAUSTI: UME-GAZTE BIZIPENAK

229
FLYSCH FORMAZIOAK ANTZUOLAN
10/01/15
230
MATEO `UZTARRI´ren ZERRATOKIA
17/01/15
231
LABORDA SENDIA ANTZUOLAN
25/01/15
232
1876ko ERROLDA: ETXE ETA BASERRIETAKO ONDASUNAK
31/01/15
233
ANTZUOLAR BATEN ITSASONTZIA
07/02/15
234
ITURRIAK EZAGUTZEN (IX): ARGI LEKUKO ITURRIA
08/02/15
235
ANTERO APAOLAZA ETA PATXIKU TXERREN
14/02/15
236
ITURRIAK EZAGUTZEN (VIII): TXINDURRI ITURRI
15/02/15
237
EZKONTZA ETA EZKONSARIA (1510)
21/02/15
238
ESKOLA TXIKIA
22/02/15
239
ETXEANDIA: LETE ARGINDARRETXEA
01/03/15
240
CALLE ANZUOLA/ANTZUOLA KALEA
07/03/15
241
KATEAGA ITURRIA
08/03/15
242
DESKARGAKO BORROKA
14/03/15





No hay comentarios:

Publicar un comentario en la entrada