2016/12/31

PARROKIAREN KORUA ETA BERE AULKITERIA


Martin de Carrera izeneko arkitekto beasaindar ospetsuaren beste zereginetako bat  Antzuolan, Errukizko Amaren parrokiako korua diseinatzea ere izan zen. Izan ere, Martin, Uzarraga eta Errukizko Amaren parrokiarako proiektu desberdinak egin zituen.Koruari dagokionez, bada, badaukagu esku artean berak egindako diseinutako bat, 1755ekoa izan litekeena, baina gaur ikusten dugun koruarekin zer ikusi ez duena. 
 
  HAUXE DA MARTIN DE CARRERAK PARROKIAREN KORURAKO EGINDAKO PROPOSAMENA

Ez dakigu gauzatu zen korua. Dakiguna da, dokumentuek hala dioskutelako, 1806an korua egina zegoela, eta urte hartan ordaindu zitzaiolako Juan Inzari 5.461 erreal “por la ejecución del coro nuevo, su escalera y puerta”[1]. Urte berean, koruko biderako jarritako harlanduzko lurzoruarengatik ere, 1.800 erreal ordaindu zitzaion Baltasar Marcoletari.

Baina dirudienez, gorabeherak izan zituen koruak. Berrogeita hamar bat urte beranduago, 1854ko martxoaren 23an hain zuzen, gaur egun ezagutzen dugun korua berreraikitzen zeudelako. Eta berreraikitzeak adierazten du, nola ez, aldez aurretik zegoenaren itsura aldaketa sakon bat, izan ere aurreko koruaren aztarnarik ez baitago. Berreraikitze honen aurrekontuari erreparatuz gero, gauza bitxiak aurki daitezke, adibidez haritz egurra erabili zela bera eraikitzeko; eta ez edozer egur: “tabla de madera de roble seca de Alsasua o otro punto de Navarra”. Eta egurra ondo lotzeko, berriz, “clavo de ala de mosca o puntas de París” [2]. Eta norbaiten irudimena zuzentzeko esan, “puntapaixa” hauek ez zirela Antzuolako “Camachonian” egindakoak.


 KORUA ETA AULKITERIA gaur egun

Obra zenbat kostatu zen ere jakin, badakigu: egurra, 3.284 erreal eta 25 maravedi ordaindu zen; eta igeltserotza, berriz, 3.869 erreal eta 29 maravedi.


Koruaren oinarria eginda, orain ikus daiteken aulkiteria edo silleria egitea agindu zen ondoren. Horretarako, 1866ko urrian Elorrion bizi ziren Esteban de Capelastegui eta Aguirreocitia”, 40 urtekoa berau, eta “Juan Domingo de Fuldain eta  Arana”, 45 urtekoa, hitzartu zen obra hau: “bajo plano y presupuestos de Don Mariano José de Lascurain y Don Carlos de Uriarte, vecinos de la villa de Vergara, a 31-12-1864”[1]. Obra guztia ordaintzeko 10.950 erreal aurreikusi zen, eta baldintza hauek izango zituen, besteak beste: “con tarima de roble o castaño… moldura o cornisa de nogal… 11 columnas de entre asientos de nogal… zócalos de castaño… puertas de guarnición de castaño… pilastras de nogal…”. Dena dela, aurreikusita baino merkeagoa irten zitzaien obra, izan ere azken eskaintza “7.000 reales de vellón” izan zelako. Obra egiteko epea 5 hilabete eta erdikoa izan zen.

Esan beharrik ez dago obra guztia herriko parrokoa zen Juan Jose de Unanuek zorrotz jarraitu zuela, izan ere eliztarren poltsikotik ordaindu zen obra ("cuatro mil reales en el acto en monedas de oro y plata, y los restantes en los dos plazos que se mencionan").

 HITZARMEN ESKRITURA
GPAH14435_A_044900
 GPAH14435_A_045000
  HITZARMEN ESKRITURA
 GPAH14435_A_045100
  HITZARMEN ESKRITURA
 GPAH14435_A_045200

Eta nola ordaindu obra? Eztabaidak-eztabaida, herriko parrokoa zen Juan Jose Unanuek egindako proposamenak oniritzi zabala jaso zuen. Bera, arestian jakin izan dugun lez, Ameriketan hilda zen Jose Domingo Azkarate antzuolarraren dirutza (10.000 erreal) baten jabe zen, “para hacer  la nueva sillería del coro”. Dirutza hori, beraz, helburu jakinekorako bazen ere, parrokoaren proposamena zen Udalak kanpandorrea eraikitzeko eman nahi zuen diruarekin (41.000 erreal) batu, eta gero: “que se devuelva cuando llegue a estar en disposición, para que se invierta (después) en la sillería del coro”.

AURREKONTUAREN ZEHAZTAPENA IKUS DAITEKE
GPAH14435_A_045300

Esandakoak esanda baina, 2010-11n parrokian egindako beste zaharberritze batean, korua ere ber egokitzapen bat izan zuen, ez, ostera, aulkiteriak. 
 
 OBRAK KORUAN. 2010eko ARGAZKIA

[1] Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoa (Oñati). 1/0004435. 
[1] Libro de Cuentas de Fábrica, 1799-1897. 1264/001 signatura. 06024 kodea. Elizbarrutiko Artxibo Historikoa. Donostia. 
[2] Idem. Jose Ramon de Vizcalaza zen urte hartan (1854) maiordomoa. Baita  Obras: P010-7 (1278-007) (1854-1946)



No hay comentarios:

Publicar un comentario